Người tuổi Thìn, Tỵ thỉnh Phổ Hiền: nhận diện tượng, chọn chất liệu và phân biệt với Văn Thù
Trả lời ngắn: tượng hay mặt dây Phổ Hiền đúng hình tướng có voi trắng sáu ngà dưới tòa sen, Bồ Tát đội mão báu, tay cầm như ý, hoa sen, kinh hoặc chắp tay. Phân biệt với Văn Thù bằng con vật cưỡi: Phổ Hiền cưỡi voi, Văn Thù cưỡi sư tử. Người tuổi Thìn, Tỵ chọn tượng nếu có chỗ thờ trang nghiêm, chọn mặt dây nếu muốn mang theo, và nên ưu tiên mẫu khắc rõ, cân đối hơn là mẫu đắt.
Xác định đúng tuổi Thìn, Tỵ
Con giáp tính theo năm âm lịch. Người sinh vào đầu năm dương lịch nhưng trước Tết Nguyên Đán thuộc con giáp năm trước. Vì Thìn và Tỵ liền nhau và chung một vị bản mệnh, người sinh sát Tết giữa hai năm này không cần lo chọn sai. Nhưng người sinh giáp Tết năm Mão sang Thìn, hay năm Tỵ sang Ngọ, nên kiểm tra kỹ, vì vị bản mệnh sẽ khác: Mão là Văn Thù, Ngọ là Đại Thế Chí.
Các dạng hình tướng thường gặp
- Ngồi trên tòa sen đặt trên lưng voi, tay cầm như ý: phổ biến ở Trung Hoa, Việt Nam.
- Ngồi trên voi, hai tay chắp trước ngực: phổ biến ở Nhật Bản.
- Ngồi tòa sen, tay cầm cành sen hoặc kinh, voi tạc nhỏ ở bệ: gặp ở một số tượng chùa Việt.
- Mặt dây chỉ khắc nửa người Bồ Tát, không có voi: dạng giản lược, cần có chữ khắc hoặc thông tin từ người làm để biết là Phổ Hiền.
Mặt dây không có voi rất khó phân biệt với các Bồ Tát khác. Nếu muốn chắc chắn, nên chọn mẫu có voi, dù nhỏ.
Phân biệt với Văn Thù
Văn Thù và Phổ Hiền hay được làm thành cặp, cùng khuôn mặt, cùng mão, cùng trang phục, chỉ khác con vật cưỡi và pháp khí. Văn Thù cưỡi sư tử, tay thường cầm kiếm hoặc kinh. Phổ Hiền cưỡi voi, tay cầm như ý, sen hoặc chắp. Khi mua lẻ một tượng từ bộ đôi, xem kỹ con vật để khỏi lấy nhầm. Người bán đôi khi cũng nhầm, nhất là khi tượng nhỏ và voi, sư tử được tạc cách điệu.
So chất liệu
| Chất liệu | Hợp với | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| Gỗ | Tượng thờ, phong cách Việt | Ngà voi mảnh dễ gãy, tránh ẩm |
| Đồng | Tượng thờ cỡ vừa, lâu bền | Nặng do có voi, cần kệ chắc |
| Đá trắng, ngọc trắng | Gợi màu voi trắng | Dễ mẻ, chi tiết ngà khó tạc |
| Ngọc, đá màu | Mặt dây | Hỏi rõ tự nhiên hay đã xử lý |
| Bạc, vàng | Mặt dây đeo hằng ngày | Hỏi tuổi vàng, hàm lượng bạc |
Nhiều người chọn đá hay ngọc trắng cho Phổ Hiền vì hợp với hình ảnh voi trắng. Đó là lựa chọn thẩm mỹ hợp lý, không phải bắt buộc.
Đá theo mệnh tuổi: quan niệm dân gian
Một số người bán gợi ý người tuổi Thìn chọn đá màu này, tuổi Tỵ chọn đá màu kia theo ngũ hành. Đây là lớp phong thuỷ dân gian chồng lên tục Phật bản mệnh, không có trong giáo lý nhà Phật. Có thể tham khảo nếu thấy thích, nhưng không nên vì một màu đá mà bỏ qua mẫu khắc đẹp hơn, cũng không nên tin rằng đeo sai màu sẽ gặp xui.
Kích cỡ và cách đặt tượng có voi
Tượng Phổ Hiền cưỡi voi chiếm chiều sâu hơn tượng Bồ Tát ngồi thường, vì thân voi kéo dài về phía sau. Đo cả chiều sâu kệ, chừa khoảng trống phía trước. Tượng nên đặt sao cho voi nhìn ra phía trước, không đặt nghiêng hay quay ngang. Nếu thờ cùng Văn Thù, hai tượng cùng cỡ, đặt cân đối hai bên tượng Phật chính. Kệ đặt tượng đồng nặng phải bắt vít vào tường, nhất là nhà có trẻ nhỏ.
Khi gia đình có cả tuổi Thìn và tuổi Tỵ
Vì Thìn và Tỵ chung một vị bản mệnh, gia đình có cả hai tuổi chỉ cần một tượng Phổ Hiền trên bàn thờ là đủ cho cả nhà hướng về. Ai muốn mang theo bên mình thì mỗi người một mặt dây riêng; không nên dùng chung một mặt dây chuyền tay nhau. Có nơi bán sẽ gợi ý mỗi người phải có một tượng riêng mới linh. Đó là cách bán thêm hàng, không có căn cứ. Một pho tượng đặt nơi trang nghiêm, được cả nhà giữ gìn, ý nghĩa hơn ba pho tượng chen chúc trên một kệ chật.
Kiểm tra trước khi nhận
- Đếm ngà: tượng làm kỹ có đủ sáu ngà, không gãy dán.
- Xem gương mặt Bồ Tát: thanh thản, cân đối.
- Xem chân voi: đứng vững, đế không bập bênh.
- Với mặt dây: mép nhẵn, lỗ xỏ dây không sắc, không có vết nứt ở ngà.
- Xin hoá đơn và thông tin chất liệu bằng văn bản.
Câu chào hàng cần tỉnh táo
Một số lời quen thuộc: năm nay tuổi Tỵ gặp hạn lớn phải thỉnh Phổ Hiền gấp; mặt này được cao tăng gia trì nên giá cao gấp mấy lần; chỉ bán cho người hợp duyên, mua rồi không được kể. Những câu ấy đều thuộc lối gieo lo, nâng giá bằng chuyện huyền bí và giữ bí mật để người mua khỏi so sánh. Phổ Hiền là Bồ Tát của hạnh lành; thỉnh tượng mà bị thúc ép, lo sợ là đi ngược tinh thần ấy. Người tuổi Thìn, Tỵ muốn xem mẫu trong bình tĩnh có thể tham khảo các mẫu Phật bản mệnh tuổi Thìn, Tỵ rồi so chất liệu, kích cỡ theo bảng ở trên.