Mười đại nguyện Phổ Hiền: từng nguyện nghĩa là gì và người tại gia thực hành trong đời thường ra sao

Trả lời ngắn: mười đại nguyện Phổ Hiền được trình bày trong phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện của kinh Hoa Nghiêm, gồm: lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, rộng tu cúng dường, sám hối nghiệp chướng, tùy hỷ công đức, thỉnh chuyển pháp luân, thỉnh Phật trụ thế, thường theo Phật học, hằng thuận chúng sinh và phổ giai hồi hướng. Người tại gia có thể thực hành từng nguyện bằng những việc rất cụ thể trong gia đình và nơi làm việc.

Nguồn gốc mười đại nguyện

Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện nằm ở cuối bản kinh Hoa Nghiêm bốn mươi quyển, do ngài Bát Nhã dịch sang chữ Hán đời Đường. Trong phẩm này, Phổ Hiền giảng cho Thiện Tài đồng tử và đại chúng về mười hạnh nguyện rộng lớn. Phẩm kinh được tụng rất phổ biến ở chùa Bắc tông, và nhiều người coi đây là bản tóm tắt thiết thực nhất về con đường Bồ Tát. Phần dưới đây diễn ý từng nguyện và gợi ý cách thực hành; muốn đọc nguyên văn nên tìm bản dịch có uy tín.

Bảng mười nguyện và cách thực hành

Tùy hỷ: nguyện dễ nói khó làm

Trong mười nguyện, tùy hỷ có lẽ là nguyện người hiện đại thấy khó nhất. Thấy bạn bè mua nhà, đồng nghiệp được thăng chức, ta dễ chạnh lòng hơn là mừng. Tùy hỷ không đòi hỏi giả vờ vui, mà là tập nhìn thành công của người khác như một điều tốt cho đời. Một cách tập đơn giản: mỗi khi lướt thấy tin vui của người quen, dừng lại một giây và thầm chúc họ trước khi lướt tiếp. Thói quen nhỏ ấy dần làm mềm sự so đo.

Sám hối không phải tự hành hạ

Nguyện sám hối dễ bị hiểu thành tự trách, tự dằn vặt. Tinh thần của nguyện là nhìn thẳng vào lỗi, nhận trách nhiệm, sửa chữa nếu có thể, và quyết không lặp lại. Sau đó là buông, không mang gánh nặng mãi. Nếu lỗi đã làm tổn thương ai đó, sám hối thật sự bao gồm cả việc xin lỗi người ấy và bù đắp trong khả năng. Người mang mặc cảm nặng nề, mất ngủ kéo dài vì một chuyện cũ, nên tìm tới chuyên gia tâm lý, song song với việc tu tập.

Hằng thuận chúng sinh không phải chiều theo mọi đòi hỏi

Hằng thuận chúng sinh nghĩa là thuận theo nhu cầu chân chính của người khác để giúp họ, như người thầy thuốc thuận theo bệnh mà cho thuốc. Nó không có nghĩa là chiều theo mọi yêu cầu, kể cả yêu cầu làm hại chính họ hay người khác. Cha mẹ hằng thuận con không phải là cho con mọi thứ con đòi. Hiểu đúng điều này giúp tránh việc lấy nguyện Phổ Hiền làm lý do để nhẫn nhịn những điều không nên nhẫn, như bạo lực trong gia đình.

Hồi hướng: kết một ngày

Nguyện cuối cùng biến mọi việc lành thành của chung. Nhiều người kết thúc mỗi thời kinh bằng một bài hồi hướng. Người không tụng kinh cũng có thể làm vào cuối ngày: nghĩ lại một việc tốt mình đã làm, rồi mong cho tất cả mọi người, gần lẫn xa, đều được bình an. Đây là cách giữ cho việc thiện không biến thành sổ công đức riêng để đòi hỏi phần thưởng.

Người tuổi Thìn, Tỵ và mười nguyện

Người tuổi Thìn, Tỵ thỉnh Phổ Hiền làm Phật bản mệnh có thể chọn một nguyện để tập trung mỗi tháng, mười tháng đi trọn một vòng. Ghi nguyện của tháng ra một mẩu giấy, đặt cạnh tượng hoặc kẹp trong ví. Cách làm này biến tượng Phổ Hiền thành một người bạn đồng hành nhắc việc, đúng với tinh thần đại hạnh, hơn là một vật để cầu xin.

Đọc tụng phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện

Phẩm kinh này không quá dài, có thể đọc trọn trong khoảng nửa giờ. Nhiều chùa tụng vào các dịp lễ lớn. Người tại gia có thể đọc mỗi tuần một lần, chậm rãi, dừng lại ở nguyện nào thấy chạm vào đời mình. Ai muốn tìm bản kinh in rõ để đọc tại gia, có thể xin ở chùa hoặc xem mục sách tại Vật Phẩm Phong Thuỷ, chọn bản có ghi rõ người dịch.

Câu hỏi thường gặp