Vệ sinh và cất giữ mặt Phật, tượng Phật nhỏ: làm sạch theo từng chất liệu và cách cất để không trầy, không xỉn
Trả lời ngắn: làm sạch mặt Phật hay tượng Phật nhỏ phải theo chất liệu. Đá tự nhiên cứng như phỉ thuý loại A, thạch anh có thể rửa nước ấm với chút xà phòng nhẹ, chải mềm khe khắc rồi lau khô. Đá đã bơm nhựa, nhuộm màu, hổ phách, gỗ chỉ nên lau khăn ẩm rồi lau khô, không ngâm. Bạc lau khăn chuyên dụng, cất kín để chống xỉn. Không dùng máy rửa siêu âm, hoá chất tẩy mạnh. Cất mỗi món trong ngăn riêng có lót vải để không trầy nhau.
Làm sạch đúng cách vừa giữ mặt Phật bền đẹp, vừa là một cách bày tỏ sự trân trọng. Bài này đi qua từng chất liệu phổ biến.
Vì sao cần làm sạch định kỳ
Mặt Phật đeo trên người tiếp xúc liên tục với mồ hôi, dầu da, kem dưỡng, bụi. Những thứ này tích tụ trong khe khắc, làm tượng xỉn màu, mờ nét. Với dây và móc treo, mồ hôi còn gây ăn mòn. Làm sạch nhẹ mỗi tháng một lần với mặt đeo hằng ngày là hợp lý; tượng nhỏ trên kệ thì lau bụi một hai tuần một lần.
Làm sạch theo từng chất liệu
| Chất liệu | Cách làm sạch | Tránh |
|---|---|---|
| Phỉ thuý loại A, thạch anh, mã não không nhuộm | Rửa nước ấm, chút xà phòng nhẹ, chải lông mềm, lau khô ngay | Nước nóng già, thay đổi nhiệt đột ngột |
| Phỉ thuý bơm nhựa, đá nhuộm | Lau khăn mềm hơi ẩm, lau khô | Ngâm nước, xà phòng mạnh, nhiệt cao |
| Obsidian | Lau khăn ẩm, lau khô; nhẹ tay vì đá mềm hơn thạch anh | Cọ bằng vật nhám |
| Hổ phách | Lau khăn mềm khô hoặc hơi ẩm | Cồn, nước hoa, nhiệt, ngâm nước |
| Bạc | Khăn lau bạc chuyên dụng; khe khắc dùng bàn chải mềm | Kem đánh răng có hạt mài, thuốc tẩy |
| Đồng | Lau khăn khô; muốn sáng thì dùng dung dịch đánh đồng nhẹ tay | Đánh bóng quá mức làm mất nét |
| Gỗ, trầm | Lau khăn khô mềm | Nước, dầu tẩy, nắng gắt |
| Nhựa, bột đá ép | Lau khăn ẩm, lau khô | Cồn, xăng thơm, nhiệt cao |
Nếu không chắc chất liệu, cứ áp dụng cách nhẹ nhất: khăn mềm hơi ẩm, rồi lau khô. Cách này không làm hỏng loại nào.
Không dùng máy rửa siêu âm
Nhiều tiệm vàng có máy rửa siêu âm, rửa trang sức rất nhanh. Với mặt Phật, máy này có rủi ro: rung động có thể làm bung nhựa trong phỉ thuý loại B, làm rạn thêm vết nứt sẵn có trong đá, làm long móc treo gắn keo. Hổ phách, đá nhuộm, gỗ cũng không hợp. Khi đem mặt Phật đi làm sạch ở tiệm, nói rõ không dùng siêu âm.
Bạc xỉn đen: bình thường, xử lý được
Bạc phản ứng với hợp chất lưu huỳnh trong không khí, mồ hôi, một số thực phẩm, tạo lớp màu sẫm. Đây là tính chất tự nhiên của bạc, không phải điềm báo gì. Có lời đồn bạc đen là do cơ thể có độc; điều này không có căn cứ y học. Ai lo về sức khoẻ thì đi khám, không dựa vào màu của bạc.
Lau bằng khăn lau bạc là đủ cho phần lớn trường hợp. Với mặt có khe khắc sâu, một số người thích để phần khe tối màu vì nó làm nổi nét tượng. Không cần đánh cho sáng choang.
Cất riêng để không trầy
Đá cứng làm xước đá mềm hơn, kim loại làm xước đá. Theo thang độ cứng Mohs, thạch anh khoảng bảy, phỉ thuý khoảng sáu rưỡi tới bảy, obsidian khoảng năm, năm rưỡi, bạc chỉ khoảng hai rưỡi tới ba, hổ phách còn mềm hơn. Bỏ chung các món vào một túi là cách nhanh nhất để làm trầy chúng.
- Mỗi mặt một ngăn hoặc một túi vải riêng.
- Hộp có lót vải nhung hoặc vải bông.
- Bạc cất trong túi kín có thể kèm gói chống ẩm, để chậm xỉn.
- Gỗ cất nơi khô ráo, không kín hoàn toàn để tránh mốc.
Chỗ đặt hộp
Hộp đựng mặt Phật nên đặt ở chỗ cao, sạch: kệ thờ, ngăn trên của tủ, bàn trang điểm. Tránh ngăn kéo lẫn đồ linh tinh, nóc tủ giày, gần bếp. Nhà có trẻ nhỏ thì để ngoài tầm với, vì mặt nhỏ và hạt chuỗi có thể bị trẻ nuốt.
Tránh để gần nguồn nhiệt như cửa sổ nắng gắt, đèn sưởi, máy sấy. Nhiệt độ cao không tốt cho đá xử lý, hổ phách, gỗ và keo gắn móc.
Tượng Phật nhỏ trên kệ
Tượng nhỏ bằng đá, đồng, gỗ, sứ đặt trên kệ chủ yếu cần lau bụi. Dùng khăn mềm khô, hoặc chổi lông mềm cho khe khắc sâu. Tượng gỗ sơn son thếp vàng tuyệt đối không lau bằng nước hay cồn, vì dễ bong lớp sơn, lớp vàng. Tượng sứ có thể lau khăn ẩm.
Khi lau, nhấc tượng đặt lên mặt bàn có lót khăn, lau xong thì đặt lại ngay. Không đặt tượng xuống sàn, kể cả trong lúc tạm thời.
Khi nào nên nhờ thợ
Nên nhờ thợ kim hoàn khi móc treo lỏng, dây đứt ở mắt xích, mặt đá có vết nứt mới xuất hiện, hoặc lớp mạ bong. Đừng tự dán keo, tự hàn, vì có thể làm hỏng thêm. Mặt đá bị sứt nhỏ đôi khi mài lại được, nhưng sẽ hơi thay đổi hình dáng; hỏi thợ trước.
Ai đang tìm hộp hoặc túi đựng phù hợp có thể tham khảo mục đá hộ mệnh trên Vật Phẩm Phong Thủy, nhiều mẫu mặt có kèm hộp lót vải.