Trước khi thỉnh mặt Phật bản mệnh: tám câu nên hỏi người bán và cách đọc một tờ giấy kiểm định đá
Trả lời ngắn: trước khi thỉnh một mặt Phật bản mệnh, nhất là mặt giá cao, hãy hỏi người bán tám điều: tên đá chính xác, đá đã xử lý gì, có giấy kiểm định của đơn vị độc lập không, khắc tay hay khắc máy, kích thước và trọng lượng, có ảnh thật không, đổi trả thế nào nếu kiểm định khác, và phần giá nào là tiền hàng, phần nào là tiền dịch vụ. Người bán tử tế trả lời được hết. Giấy kiểm định đáng tin phải có tên khoáng vật, ghi chú xử lý, và mã tra cứu được trên trang của đơn vị cấp.
Hỏi kỹ không phải là nghi ngờ người bán hay thiếu lòng thành với Phật. Đó là trách nhiệm với đồng tiền của mình và với món đồ mình sẽ giữ nhiều năm.
Tám câu nên hỏi
- Đá này tên gì, theo tên khoáng vật? Ví dụ phỉ thuý, thạch anh, obsidian, chứ không chỉ là đá phong thuỷ hay ngọc may mắn.
- Đá đã xử lý gì chưa? Nung, tẩy, bơm nhựa, nhuộm, tẩm dầu. Câu trả lời không có, kèm giá rất rẻ, là dấu hiệu nên dè chừng.
- Có giấy kiểm định không, ai cấp? Giấy của chính cửa hàng không có giá trị bằng giấy của đơn vị kiểm định độc lập.
- Khắc tay hay khắc máy? Khắc máy CNC rất phổ biến, nét đều, giá phải chăng. Khắc tay có nét riêng, giá cao hơn. Cả hai đều chính đáng, chỉ cần nói đúng.
- Kích thước và trọng lượng chính xác? Ảnh trên mạng thường phóng to; con số giúp hình dung món đồ khi cầm trên tay.
- Có ảnh chụp thật dưới ánh sáng tự nhiên không? Ảnh mẫu có đèn studio làm đá trong hơn, màu đẹp hơn thực tế.
- Nếu đem đi kiểm định thấy khác lời mô tả thì xử lý thế nào? Hỏi rõ thời hạn, hoàn tiền hay đổi hàng, ai chịu phí kiểm định.
- Giá này gồm những gì? Có tính riêng tiền dây, hộp, phí làm lễ hay không. Người mua có quyền biết từng phần.
Đọc một tờ giấy kiểm định
Giấy kiểm định đá quý thường có những mục sau. Hiểu từng mục giúp không bị choáng bởi một tờ giấy nhiều chữ:
| Mục | Ý nghĩa | Cần để ý |
|---|---|---|
| Tên mẫu, kết luận | Tên khoáng vật hoặc tên đá | Phải khớp với lời người bán |
| Ghi chú xử lý | Tự nhiên, nung, nhuộm, bơm nhựa | Chỗ quan trọng nhất, đọc kỹ cả chữ nhỏ |
| Kích thước, khối lượng | Số đo của chính mẫu được kiểm | So với món mình cầm, cân lại nếu được |
| Ảnh mẫu | Ảnh chụp chính món được kiểm | So hình dáng, vân đá với món thật |
| Mã số, mã QR | Để tra cứu trên trang của đơn vị cấp | Tự gõ địa chỉ trang, không bấm đường dẫn do người bán gửi |
Với phỉ thuý, các phòng kiểm định thường ghi rõ có phát hiện nhựa hay chất nhuộm hay không. Dòng ghi chú này quyết định phần lớn giá trị của món đồ.
Những tờ giấy không đáng tin
- Giấy do chính cửa hàng in, không có tên đơn vị kiểm định nào khác.
- Giấy không có mã tra cứu, hoặc có mã nhưng tra không ra.
- Giấy có ảnh mẫu khác hình dáng với món đồ được giao.
- Giấy ghi chung chung như đá tự nhiên, không nêu tên khoáng vật.
- Giấy ghi những thứ không thể đo được như năng lượng, độ linh, tần số tâm linh.
Mục cuối cùng đáng nói kỹ hơn. Không phòng kiểm định nào đo được năng lượng tâm linh của một viên đá. Giấy có những dòng như vậy là giấy quảng cáo, không phải giấy kiểm định.
Món giá thấp có cần kiểm định không?
Phí kiểm định một mẫu có khi tương đương hoặc cao hơn giá một mặt bột đá ép hay mặt thạch anh phổ thông. Với món giá thấp, không cần kiểm định; chỉ cần người bán ghi đúng tên chất liệu. Với phỉ thuý, mặt khắc tay giá cao, kiểm định là đáng.
Cũng cần nói thẳng: một mặt Phật bằng đá rẻ không vì thế mà kém trang nghiêm. Việc kiểm định là chuyện bảo vệ quyền lợi khi mua, không liên quan tới sự linh thiêng.
Những câu trả lời là tín hiệu đỏ
Khi hỏi tám câu trên, nếu nghe những câu sau thì nên dừng lại:
- Đá này linh lắm, không cần giấy tờ gì.
- Hàng này chỉ còn một chiếc, phải đặt cọc ngay hôm nay.
- Đem đi kiểm định là phạm, mất linh.
- Giá cao vì đã được thầy làm lễ, không bớt được, không trả lại được.
Mỗi câu là một kiểu thủ thuật: dùng niềm tin để chặn câu hỏi, giục quyết nhanh, doạ người mua để tránh bị kiểm tra. Người bán có hàng thật không cần những lời ấy.
Mua qua mạng: thêm vài điều
Khi đặt mặt Phật qua mạng, người mua không cầm được món đồ trước khi trả tiền. Vài thói quen giúp giảm rủi ro: xin người bán quay một đoạn video ngắn xoay mặt Phật dưới ánh sáng tự nhiên; hỏi có cho kiểm hàng trước khi nhận không; khi mở gói, quay video liên tục từ lúc còn nguyên băng keo; giữ lại toàn bộ tin nhắn trao đổi.
Nếu món nhận được khác rõ với ảnh, như nhẹ bất thường, màu khác, có đường khuôn, hãy báo người bán ngay trong thời hạn đổi trả, kèm video mở hộp. Đừng đeo thử vài ngày rồi mới báo, vì lúc đó khó chứng minh tình trạng ban đầu.
Ghi lại lời mô tả
Một thói quen hữu ích: nhờ người bán ghi tên đá, tình trạng xử lý và chính sách đổi trả lên hoá đơn hay trong tin nhắn. Khi có tranh chấp, lời nói miệng khó chứng minh, chữ viết thì rõ ràng. Nếu tranh chấp lớn, có thể nhờ tư vấn của luật sư hoặc cơ quan bảo vệ người tiêu dùng.
Ai muốn bắt đầu so sánh các mặt có ghi chất liệu cụ thể có thể xem các mặt Phật bản mệnh trên Vật Phẩm Phong Thủy, rồi dùng tám câu trên để hỏi về mẫu mình thích.