Đeo mặt Phật bản mệnh lúc nào nên tháo ra: chỗ nào là giữ đồ, chỗ nào là kiêng dân gian, chỗ nào là an toàn
Trả lời ngắn: có ba nhóm lý do để tháo mặt Phật bản mệnh. Nhóm giữ đồ: khi tắm, bơi, xông hơi, làm bếp, dùng hoá chất, tập thể thao nặng. Nhóm an toàn: khi ngủ, khi vận hành máy móc, khi chụp X quang, chụp cộng hưởng từ hay phẫu thuật. Nhóm kiêng dân gian: khi vào nhà vệ sinh, khi gần gũi vợ chồng, khi đi đám tang. Hai nhóm đầu nên theo; nhóm thứ ba tuỳ niềm tin mỗi người, không có quy định trong kinh điển.
Tách bạch ba nhóm này giúp người đeo khỏi lo lắng thừa, và cũng không bỏ qua những lúc cần tháo thật.
Nhóm một: tháo để giữ đồ bền
Phần lớn các mặt Phật hư hỏng không phải vì làm gì sai về tâm linh, mà vì tiếp xúc với nước, hoá chất, nhiệt và va đập:
- Tắm: xà phòng, dầu gội đọng lại làm mờ bề mặt đá, dây chỉ, dây dù thấm nước lâu ngày mau mục.
- Bơi hồ, tắm biển: nước có clo hay muối làm xỉn bạc, ăn mòn móc treo, có thể làm phai đá nhuộm.
- Xông hơi, tắm nóng: nhiệt độ cao không tốt cho phỉ thuý bơm nhựa, đá nhuộm, gỗ và mặt có keo gắn.
- Làm bếp, rửa bát, lau nhà: dầu mỡ, nước tẩy rửa bám vào khe khắc rất khó làm sạch.
- Xịt nước hoa, bôi kem dưỡng: nên đeo mặt sau khi các lớp này đã khô.
- Tập thể thao, làm việc nặng: mặt đá va vào tạ, dụng cụ dễ sứt mẻ; dây vướng dễ đứt.
Nhóm hai: tháo vì an toàn
Đây là nhóm quan trọng nhất, nên theo dù có tin tục kiêng cữ hay không:
- Khi ngủ: dây cổ có thể quấn, vướng, nhất là dây dài. Mặt đá nằm đè dưới người lâu cũng gây cấn. Với trẻ em, nguy cơ vướng dây khi ngủ là thật, không nên để trẻ đeo dây cổ đi ngủ.
- Khi vận hành máy móc: máy khoan, máy tiện, băng chuyền, trục quay có thể cuốn dây đeo. Tháo ra hoặc đeo kín trong áo bảo hộ theo quy định nơi làm việc.
- Khi chụp X quang, chụp cộng hưởng từ, phẫu thuật: kim loại và một số vật đeo ảnh hưởng tới hình ảnh chẩn đoán; riêng phòng chụp cộng hưởng từ có từ trường mạnh, kim loại có thể bị hút. Làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
- Khi chơi thể thao đối kháng: dây cổ có thể bị giật, mặt đá có thể gây chấn thương khi va chạm.
Tháo mặt Phật trong những trường hợp này không phải bất kính. Giữ thân an toàn cũng là điều đạo Phật khuyến khích. Khi tháo, cất vào túi vải sạch và giao cho người nhà giữ, không để lẫn với đồ vứt bừa.
Nhóm ba: kiêng dân gian
Có nhiều lời truyền miệng về những lúc nên tháo mặt Phật vì lý do tâm linh. Phổ biến nhất:
- Vào nhà vệ sinh.
- Gần gũi vợ chồng.
- Đi đám tang, vào nghĩa trang.
- Phụ nữ trong kỳ kinh nguyệt hay đang mang thai.
- Ăn uống ở nơi ồn ào, nhậu nhẹt.
Không có điều nào trong số này được quy định trong kinh điển Phật giáo. Đây là sự pha trộn giữa ý muốn giữ trang nghiêm với các quan niệm dân gian về sạch và không sạch. Nhiều vị thầy khi được hỏi thường trả lời theo hướng: đeo kín trong áo là đủ trang nghiêm; tâm cung kính quan trọng hơn hình thức.
Riêng về phụ nữ kỳ kinh hay mang thai, cần nói thẳng: quan niệm cho rằng phụ nữ lúc đó ô uế, không được gần tượng Phật, không có căn cứ trong giáo lý. Người phụ nữ ấy vẫn đeo, vẫn niệm Phật, vẫn lễ Phật bình thường.
Làm theo tục hay không?
Nếu bản thân thấy yên lòng hơn khi tháo mặt Phật vào nhà vệ sinh, thì cứ làm, miễn là có chỗ cất sạch sẽ và không làm rơi, làm quên. Nếu thấy phiền và không tin, thì đeo kín trong áo cũng không sao. Điều nên tránh là để những kiêng cữ này thành nỗi lo thường trực, tháo ra đeo vào nhiều lần trong ngày đến mức làm rơi vỡ hay bỏ quên mặt Phật.
Khi đi lễ chùa, khi qua cửa an ninh
Có người hỏi vào chùa có cần tháo mặt Phật không. Không cần. Đeo mặt Phật đi lễ chùa là chuyện bình thường; nhiều người còn nhờ thầy ở chùa xem giúp hình tượng có đúng không. Chỉ nên tránh đeo lủng lẳng ngoài áo khi cúi lạy, vì mặt đá có thể đập xuống sàn.
Khi qua cửa an ninh ở sân bay, dây và mặt kim loại cỡ lớn đôi khi làm máy báo. Nếu nhân viên yêu cầu, tháo ra đặt vào khay cùng đồ cá nhân, nhớ lấy lại sau khi qua cửa. Để mặt Phật vào túi vải nhỏ trước khi đặt vào khay sẽ đỡ bị lẫn và trầy.
Chỗ cất khi tháo ra
- Ở nhà: hộp nhỏ hoặc đĩa sạch đặt trên kệ cao, kệ thờ hoặc bàn trang điểm, không đặt trên sàn, trên bồn rửa.
- Khi đi ra ngoài: túi vải nhỏ có dây rút, bỏ trong ngăn riêng của túi xách.
- Khi đi du lịch, ở khách sạn: cất trong hộp, để cùng chỗ với giấy tờ quan trọng để không bỏ quên khi trả phòng.
Bỏ quên mặt Phật ở bồn rửa nhà hàng hay khách sạn là chuyện rất hay gặp. Một chỗ cất cố định giúp tránh việc ấy.
Đeo lại sau khi tháo
Trước khi đeo lại, lau khô tay. Nếu mặt bị dính nước, lau bằng khăn mềm khô. Không cần nghi lễ gì; nếu muốn, chắp tay một chút trước khi đeo là đủ để nhắc mình ý nghĩa của mặt Phật.
Ai muốn tìm túi vải, hộp đựng nhỏ để cất mặt Phật khi tháo ra có thể tham khảo mục vật phẩm may mắn trên Vật Phẩm Phong Thủy, chọn hộp có lót vải mềm để mặt đá không bị trầy.